Đóng đáy trên sông Tam Giang

Xóm ven sông

     Câu ca tôi được nghe trên dòng sông với tên gọi Tam Giang, nhắc đến Tam Giang người ta không thể không mhìn thấy cái sự lạ vốn có của nó tự bao đời này. Có lẽ đây là một trong rất ít con sông mà chúng ta khó phân biệt được đâu là thượng nguồn đâu là hạ lưu của con sông, bởi nó bắt đầu từ một nhánh rẽ của sông Kinh Tư và đổ ra hai cửa biển  đó là cửa Bồ Đề và cửa Ông Trang. Âu đó cũng là một đặc tính của những con sông vùng cực nam Tổ Quốc này, khi toàn vùng nằm trên một bán đảo có hai bờ biển đó là biển Tây và biển Đông? Thôi, những chuyện đó thuộc phạm trù của những nhà nghiên cứu địa lý. Còn ở đây khi nhặt nhạnh những ký sự Cà Mau, chúng tôi bắt gặp trên dòng sông này một mảng ký ức hào hùng của người dân Cà Mau. Sông Tam Giang trong kháng chiến chống Mỹ là đường giao thông chiến lược của ta nối liền vùng căn cứ rừng đước với vùng đồng bằng nên giặc Mỹ và ngụy dùng máy bay và tàu chiến ném bom, lập hàng rào phong tỏa ngày đêm. Quân dân ta với ý chí kiên cường tiêu diệt hàng chục chiếc máy bay và trận đánh lớn gây tiếng vang trên khắp chiến trường làm quân địch bạt vía, kinh hồn. Đó là chiến dịch ta đập tan “Chiến dịch hạm đội nhỏ trên sông” của địch đánh chìm hàng trăm tàu chiến của quân địch… Tam Giang dậy sóng nhấn chìm quân cướp nước. Đây là lịch sử hào hùng của một vùng đất, đoạn sông như bao nơi khác trên đất nước Việt Nam anh hùng này.

Một hợp tác xã hầm than ven sông Tam Giang

    Ngày nay Tam Giang như thay cho mình một bộ mặt khác - một bộ mặt năng động trên con đường hội nhập để phát triển kinh tế nhằm nâng cao mức sống cho cư dân nơi đây. Bằng nghề nuôi trồng và đánh bắt thủy hải sản, cư dân ven dòng sông này đã từng bước khá lên từ những gì mà thiên nhiên ban tặng và với sự cần cù khéo léo của bản thân mình. Nếu xưa kia, những cánh rừng luôn bị khai thác trái phép để hầm than, hay những cánh rừng bị tàn sát tận gốc để làm vuông tôm, hay làm chất đốt… thì ngày nay, người dân với chính chính sách giao đất, giao rừng đã biết cách khai thác mảnh rừng mình giữ có hiệu quả hơn. Rừng càng ngày càng được phủ xanh. Tôm được tách ra với rừng mang lại hiệu quả cho cả tôm lẫn rừng. Và những lò hầm than không còn lén lút tránh sự kiểm tra của lực lượng kiểm lâm nữa, mà ngày nay họ đã vào hợp tác xã làm ăn có quy củ đem lại cuộc sống ấm no cho mình… Rời Tam Giang, rời những vuông tôm, rời những hàng đáy bè đầy ắp tôm cá, chúng tôi lại nghe thoang thoảng khói than non từ những cánh rừng mà nghe vang vang lại câu hò năm xưa...

ĐÀO TUẤN - LÊ NGUYỄN