Chào mừng quý vị đến với ĐÔI BỜ HIỀN LƯƠNG.

Quý vị chưa đăng nhập hoặc chưa đăng ký làm thành viên, vì vậy chưa thể tải được các tư liệu của Thư viện về máy tính của mình.
Nếu đã đăng ký rồi, quý vị có thể đăng nhập ở ngay ô bên phải.
Gốc > Các bài viết, cảnh đẹp Vĩnh Linh >

Ngày ấy, Vĩnh Linh nhớ Bác

Dương Đức Quảng
Ngày ấy, cách đây đã 40 năm, cùng với quân và dân cả nước, Vĩnh Linh, mảnh đất địa đầu của miền Bắc, giới tuyến quân sự tạm thời chia cắt hai miền Nam Bắc sau Hiệp định Giơ-ne-vơ 1954 về Việt Nam đau đớn hướng về Hà Nội, về Quảng trường Ba Đình vĩnh biệt Bác Hồ.

Năm 1969, tôi là phóng viên của Việt Nam Thông tấn xã (VNTTX - nay là Thông tấn xã Việt Nam - TTXVN) thường trú tại Phân xã Quảng Bình, trước đó là Phân xã Đặc biệt VNTTX Nam khu IV, hoạt động trên địa bàn Quảng Bình và Đặc khu Vĩnh Linh. Ngày 2/9/1969, mấy anh chị em chúng tôi quây quần trong Phân xã, đóng quân trong một nhà dân tại thôn Phú Vinh, cách thị xã Đồng Hới gần 10 cây số, liên hoan kỷ niệm ngày Quốc Khánh 2-9. Chúng tôi mở đài thu thanh nghe tường thuật buổi Lễ kỷ niệm ngày Quốc Khánh tại Hội trường Ba Đình (Hà Nội). Ai cũng băn khoăn, thắc mắc vì không thấy Bác Hồ có mặt tại Lễ kỷ niệm. Nghe giọng của Thủ tướng Chính phủ Phạm Văn Đồng đọc diễn văn tại Lễ kỷ niệm không được sảng khoái như giọng hàng ngày của ông, trái lại có vẻ trầm buồn, chúng tôi đoán già đoán non không biết có chuyện gì xảy ra mà giọng của Thủ tướng lại khác thế!

Cầu Hiền Lương trong thời kỳ chiến tranh.

Chiều ngày 2/9/1969, như thường lệ, Phân xã chúng tôi có phiên liên lạc bằng điện đài 15W với Tổng xã để gửi tin bài của phóng viên Phân xã về Hà Nội. Ngay đầu phiên liên lạc, Phân xã đã nhận được bức điện từ Tổng xã điện vào, chỉ vỏn vẹn một dòng: "Phân xã cử ngay đồng chí Dương Đức Quảng vào Vĩnh Linh". Dưới bức điện ký tên đồng chí Đào Tùng, lúc đó là Tổng Biên tập VNTTX.

Đồng chí Nguyễn Tài Lâm, Trưởng Phân xã VNTTX Quảng Bình đưa cho tôi bức điện, nói:

- Chắc có chuyện gì khẩn cấp nên đích thân Tổng Biên tập Đào Tùng ký điện điều cậu vào Vĩnh Linh. Bây giờ đã gần tối, nên cậu chuẩn bị để mai có thể đi sớm.

Suốt đêm 2/9/1969, anh em chúng tôi gần như không ai ngủ, cứ đoán già đoán non không biết có chuyện gì xảy ra mà đích thân Tổng Biên tập lại điều phóng viên vào Vĩnh Linh gấp thế. (Mãi sau này tôi mới biết, khi ấy Tổng Biên tập Đào Tùng đã biết tin Bác Hồ mất hồi 9h47' ngày 2/9/1969, chứ không phải là 9h47' ngày 3/9/1969 như công bố sau đó). Chẳng ai dám nghĩ chuyện này lại có liên quan đến sự vắng mặt của Bác Hồ tại Lễ kỷ niệm ngày Quốc Khánh 2-9.

4h ngày 3/9/1969, tôi đã dậy, buộc chiếc ba-lô trong đó có sẵn hai bộ quần áo, một chiếc túi xách đựng sổ tay, chiếc máy ảnh Pra-ti-ca của Đông Đức đã cũ và một nắm cơm cô cấp dưỡng mới đưa, vào boóc-ba-ga chiếc xe đạp Thống Nhất, không quên khoác ngang người chiếc đài thu thanh bán dẫn hiệu Xieng-mao của Trung Quốc, chào anh em Phân xã rồi đạp xe vào Vĩnh Linh. Từ Phú Vinh tôi đạp xe xuống tới thị xã Đông Hới mà trời vẫn chưa sáng, cứ thế theo QL1 đi vào. Đường sá rất khó đi, mặt đường nham nhở, dày đặc hố bom và ổ voi, ổ gà, lại phải qua mấy cái phà, có khi chờ đợi hàng tiếng mới đi được. Đạp xe được khoảng chục cây số thì trời lại đổ mưa tầm tã, nhiều đoạn đường lầy lội, càng khó đi hơn.

Mờ sáng 3/9, tôi dừng xe chờ phà Quán Hàu, ghé vào một cái quán bỏ không bên đường, gạt đất bám vào gác-đờ-bu xe đạp, mở đài nghe bản tin thời sự buổi sáng như thường lệ. Ngay đầu bản tin, tôi bàng hoàng nghe giọng thật buồn của nữ phát thanh viên Đài Tiếng nói Việt Nam đọc Bản Thông cáo đặc biệt của Ban chấp hành Trung ương Đảng Lao động Việt Nam, Ủy ban Thường vụ Quốc hội nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa, Hội đồng Chính phủ nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa về tình hình sức khỏe của Hồ Chủ tịch: "Trong mấy tuần nay, Hồ Chủ tịch không được khỏe. Đảng và Nhà nước ta đã tập trung mọi khả năng và phương tiện để chữa bệnh cho Người. Một tập thể các giáo sư và bác sỹ y khoa đang ngày đêm săn sóc sức khỏe của Người. Vậy chúng tôi xin thông báo để toàn thể đồng bào biết". Chị phát thanh viên còn đọc cả thời gian phát đi Bản Thông cáo đặc biệt này, là 4h ngày 3/9/1969.

Tôi lặng đi, không biết nước mắt hay nước mưa cứ tràn trên má! Tôi hiểu việc Tổng Biên tập điều tôi vào Vĩnh Linh gấp như thế là có dự kiến về một sự kiện trọng đại sắp xảy ra, cần có phóng viên của VNTTX tại chỗ để đưa tin.

Dọc đường vào Vĩnh Linh, tôi đạp xe trong mưa, nhiều khi như người mất hồn, cố sức đạp nhanh để có thể vào tới nơi sớm nhất. Quá trưa 3/9, tôi lại dừng chân, nghỉ nhờ nhà một người dân bên đường, cố nuốt nắm cơm mang theo để lấy sức đạp tiếp và không quên mở đài để theo dõi tiếp tin về tình hình sức khỏe của Bác.

Khi nghe Bản thông cáo đặc biệt số 2 của Ban chấp hành Trung ương Đảng, Ủy ban Thường vụ Quốc hội, Hội đồng Chính phủ: "Tình hình sức khỏe của Hồ Chủ tịch không ổn định. Bệnh tình Người đang phát triển và có phần trầm trọng. Các thầy thuốc đang dốc lòng, dốc sức chữa cho Người. Đảng và Nhà nước ta coi việc chữa cho Người khỏi bệnh là một nhiệm vụ trọng đại và khẩn cấp hiện nay", tôi đoán rằng điều không ai mong đợi có lẽ sắp xảy ra.

Nhập nhoạng tối 3/9/1969, tôi mới tới được thị trấn Hồ Xá. Lúc này trời vẫn không ngớt mưa, đất đỏ ở Hồ Xá bám chặt lấy hai bánh xe đạp của tôi, nhiều lúc không đi nổi. Vừa gỡ đất, vừa đi, có lúc không đi nổi phải đẩy, phải vác xe, lọ mọ hỏi đường vào cơ quan Tuyên huấn Đặc khu ủy trước khi trời tối hẳn.

Đặt chân tới cơ quan Tuyên huấn, người tôi như bã ra, chỉ kịp tắm qua quýt là chui vào một căn hầm chữ A, nằm ôm lấy chiếc đài thu thanh, vừa nghe đài vừa chập chờn giấc ngủ.

Sáng sớm ngày 4/9/1969, cả cơ quan Đặc Khu ủy Vĩnh Linh lặng đi khi nghe Thông cáo đặc biệt của Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Ủy ban Thường vụ Quốc hội, Hội đồng Chính phủ, Đoàn Chủ tịch Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam: "Đồng chí Hồ Chí Minh, Chủ tịch Ban chấp hành Trung ương Đảng Lao động Việt Nam, Chủ tịch nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa đã từ trần hồi 9h47' ngày 3/9/1969 sau một cơn đau tim đột ngột rất nặng, thọ 79 tuổi…".

Nước mắt đẫm trên khuôn mặt mọi người. Ai cũng hướng về Hà Nội tưởng nhớ Bác. Bảy ngày để tang Bác Hồ là bảy ngày Vĩnh Linh chìm trong đau thương, mất mát tưởng như không có gì có thể bù đắp nổi.

Sáng ngày 8/9/1969, Ban Chấp hành Đảng bộ Đặc khu Vĩnh Linh họp phiên đặc biệt tưởng niệm Chủ tịch Hồ Chí Minh. Bí thư Đặc Khu ủy Trần Đồng cùng toàn thể Ban Chấp hành Đảng bộ và các cán bộ, nhân viên trong Đặc Khu ủy có mặt đông đủ trong một căn nhà hầm ở gần thị trấn Hồ Xá hướng về Quảng trường Ba Đình, qua tường thuật tại chỗ của Đài Tiếng nói Việt Nam, cùng nhân dân Thủ đô Hà Nội và nhân dân cả nước trọng thể truy điệu Hồ Chủ tịch. Từng câu, từng chữ trong bài Điếu văn của Ban Chấp hành Trung ương Đảng Lao động Việt Nam do đồng chí Lê Duẩn, Tổng Bí thư của Đảng đọc lại Lễ truy điệu Hồ Chủ tịch, nhất là từng lời thề với Bác, ngấm vào từng con tim, khối óc mọi người.

Ai cũng nghẹn ngào, ai cũng xúc động khi nghe đồng chí Lê Duẩn đọc Di chúc của Người. Có người khóc nức nở, có người khóc không thành tiếng, cứ lặng lẽ rút khăn tay lau nước mắt. Ai cũng thấm thía trước mất mát to lớn, trước "muôn vàn tình thân yêu" mà Bác Hồ để lại "cho toàn dân, toàn Đảng, cho toàn thể bộ đội, cho các cháu thanh niên và nhi đồng" trước khi Người đi xa.

Chiều ngày 8/9/1969, tôi đến Đồn Công an nhân dân vũ trang Hiền Lương, đóng ngay cạnh cầu Hiền Lương bắc qua sông Bến Hải trên vĩ tuyến 17 tạm chia cắt hai miền Bắc Nam, để viết bài về tình cảm và quyết tâm của các chiến sỹ lực lượng vũ trang nhân dân biến đau thương thành hành động thiết thực, thực hiện lời thề với Bác Hồ, đưa sự nghiệp đấu tranh chống Mỹ, cứu nước, giải phóng miền Nam, thống nhất Tổ quốc tới thắng lợi cuối cùng.

Nhìn lá cờ đỏ sao vàng dài 8m, rộng 2m, có dải băng tang rủ xuống được các chiến sỹ Đồn Công an nhân dân Hiền Lương treo trên chiếc cột cờ cao 38m ở ngay bên đầu cầu Hiền Lương, nhân dân hai bên bờ sông Bến Hải ở xa cũng nhìn rõ, lòng tôi quặn thắt, buồn đau, nhớ tới Bác Hồ và Lời Di chúc Bác để lại: "Cuộc chống Mỹ, cứu nước của nhân dân ta dù phải kinh qua gian khổ, hy sinh nhiều hơn nữa, song nhất định thắng lợi hoàn toàn. Đó là một điều chắc chắn. Tôi có ý định đến ngày đó, tôi sẽ đi khắp hai miền Nam Bắc, để chúc mừng đồng bào, cán bộ và chiến sỹ anh hùng; thăm hỏi các cụ phụ lão, các cháu thanh niên và nhi đồng yêu quý của chúng ta…".

Đầu năm 1971, tôi rời Quảng Bình, Vĩnh Linh vào chiến trường miền Nam, mang theo quyết tâm của người chiến sỹ thực hiện Di chúc của Bác Hồ đưa sự nghiệp đấu tranh chống My,ä cứu nước, giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước đến thắng lợi cuối cùng.

Cuối năm 1975, sau ngày giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước, lần đầu tiên sau 4 năm xa Vĩnh Linh, tôi có dịp trở lại mảnh đất anh hùng này. Đứng bên cầu Hiền Lương, tấp nập xe và người qua lại, ngước nhìn lá cờ Tổ quốc tung bay trên đỉnh cột cờ cao vút, tôi lại nhớ tới thời khắc các chiến sỹ Đồn Công an nhân dân vũ trang Hiền Lương làm Lễ truy điệu Bác Hồ dưới chân cột cờ này, bùi ngùi nuối tiếc vì Bác không còn để "đi khắp hai miền Nam Bắc" chúc mừng đồng bào và chiến sỹ cả nước trong những ngày vui toàn thắng hôm nay.

Nguồn: congannhandan.com.vn


Nhắn tin cho tác giả
Trần Đức Nam @ 10:54 30/08/2009
Số lượt xem: 1015
Số lượt thích: 0 người
 
Gửi ý kiến